Księżyc łatwo odnaleźć, ale trudniej poprawnie sfotografować. Na zdjęciu często zmienia się w małą, jasną plamę bez widocznych kraterów. Powodem zwykle nie jest zbyt słaby aparat, lecz niewłaściwy pomiar światła, za długi czas naświetlania albo zbyt krótka ogniskowa.
Jak zrobić zdjęcie Księżyca z widocznymi szczegółami? Trzeba pamiętać, że odbija on światło słoneczne i jest znacznie jaśniejszy od otaczającego go nieba. Ustawienia odpowiednie do fotografowania gwiazd nie sprawdzą się więc podczas wykonywania zbliżenia Księżyca.
Jaki aparat i obiektyw wybrać do zdjęć Księżyca?
Można wykorzystać lustrzankę, bezlusterkowiec, aparat kompaktowy z dużym zoomem, a nawet telefon z teleobiektywem. Najwygodniejszy będzie sprzęt z ręczną regulacją ekspozycji i ostrości. Format RAW daje większą swobodę podczas odzyskiwania szczegółów.
Wybór obiektywu zależy od ujęcia. Ogniskowa 24-70 mm pokaże Księżyc w krajobrazie, ale jego tarcza pozostanie niewielka. Przy 200 mm można już uzyskać czytelne zdjęcie Księżyca do późniejszego wykadrowania. Do fotografowania kraterów i większej tarczy lepiej sprawdzają się ogniskowe 300-600 mm lub dłuższe. Bardzo jasny i drogi teleobiektyw nie jest konieczny, ponieważ Księżyc jest jasnym obiektem.
Przy długiej ogniskowej nawet małe drganie aparatu staje się widoczne. Statyw fotograficzny ułatwia kadrowanie i ustawianie ostrości, a pilot lub samowyzwalacz ogranicza poruszenie przy naciskaniu spustu. Sprawdź też instrukcję stabilizacji obrazu. Wiele systemów zaleca wyłączenie jej na statywie, ale nie dotyczy to każdego modelu.
Kiedy najlepiej fotografować Księżyc?
Pełnia nie zawsze jest najlepszym momentem. Gdy światło pada na powierzchnię niemal na wprost, cienie wokół kraterów są krótkie, przez co tarcza wygląda bardziej płasko. Więcej szczegółów rzeźby terenu można często zarejestrować w okolicach pierwszej lub ostatniej kwadry oraz podczas fazy garbatej. Światło pada wtedy bardziej z boku i podkreśla krawędzie kraterów.
Pełnia dobrze sprawdza się w kadrach krajobrazowych, zwłaszcza podczas wschodu lub zachodu Księżyca. Warto wcześniej sprawdzić godzinę i kierunek wschodu, fazę oraz zachmurzenie. Pomogą w tym aplikacje pokazujące położenie Księżyca względem wybranego miejsca.
Do fotografowania tarczy nie trzeba zawsze wyjeżdżać poza miasto. Zanieczyszczenie światłem przeszkadza bardziej przy zdjęciach gwiazd. Dla Księżyca ważniejsze są przejrzystość powietrza, brak chmur i stabilna atmosfera. Nisko nad horyzontem obraz może być mniej ostry z powodu zamglenia i drgań powietrza.
Ustawienia aparatu do zdjęć Księżyca
Najlepiej zacząć od trybu manualnego. Automatyka może próbować rozjaśnić czarne niebo i w efekcie prześwietlić tarczę. Jako początkowe ustawienia aparatu do zdjęć Księżyca wybierz:
- ISO 100 lub 200,
- przysłonę f/8-f/11,
- czas naświetlania około 1/100-1/250 s,
- balans bieli Światło dzienne,
- zapis RAW.
Punktem odniesienia jest zasada Looney 11 opisywana przez NASA i Canon. Przy f/11 czas powinien być zbliżony do odwrotności ISO, czyli 1/100 s dla ISO 100 lub 1/200 s dla ISO 200. To ustawienie początkowe, nie gotowa recepta. Wynik zależy między innymi od fazy i przejrzystości powietrza.
Sprawdź histogram i powiększ podgląd. Jeżeli tarcza jest biała i pozbawiona szczegółów, skróć czas albo obniż ISO. Jeśli obraz jest zbyt ciemny, lekko wydłuż czas. Wykonaj kilka ekspozycji różniących się o 1/3 lub 2/3 EV. Krótki czas ogranicza wpływ drgań i ruchu Księżyca.
Jak ustawić ostrość na Księżycu?
Autofokus może zadziałać, jeśli pojedynczy punkt ustawisz na krawędzi tarczy. W razie problemu przejdź na ręczne ostrzenie, powiększ podgląd i ustaw pierścień tak, aby kratery oraz brzeg Księżyca były wyraźne. Nie polegaj wyłącznie na oznaczeniu nieskończoności. W wielu obiektywach nie gwarantuje ono idealnej ostrości.
Księżyc i krajobraz w jednym kadrze
Zachowanie szczegółów na Księżycu i w ciemnym krajobrazie jest trudne ze względu na różnicę jasności. Pomaga fotografowanie o zmierzchu lub świcie. Można też połączyć kilka ekspozycji. Jeśli Księżyc został powiększony, przeniesiony lub dodany z innego ujęcia, warto oznaczyć zdjęcie jako kompozycję.
Jak fotografować gwiazdy? Nie używaj ustawień do Księżyca
Jak fotografować gwiazdy? To zadanie wymaga innego podejścia niż fotografowanie Księżyca. Zwykle używa się szerokiego, jasnego obiektywu, otwartej przysłony, ISO 1600-3200 i czasu od kilku do kilkunastu sekund. Najlepsze warunki zapewnia ciemne miejsce oraz okres w pobliżu nowiu lub po zachodzie Księżyca. Taki czas prześwietliłby jasną tarczę.
Jak zrobić dobre zdjęcie Księżyca - podsumowanie
Jak fotografować Księżyc bez lustrzanki i najdroższego obiektywu? Liczą się ogniskowa, ręczna ekspozycja, precyzyjna ostrość i stabilne ustawienie aparatu. Zacznij od ISO 100, f/8-f/11 i czasu 1/100-1/250 s, a potem oceń szczegóły i skoryguj parametry.
Przed wyjściem sprawdź fazę, godzinę wschodu i pogodę. Wykonaj kilka zdjęć z różną ekspozycją i nie ograniczaj się do pełni. Kwadry oraz faza garbata często lepiej pokazują kratery, a ujęcia o zmierzchu ułatwiają połączenie Księżyca z krajobrazem.
Źródła merytoryczne
Informacje wykorzystane w poradniku zweryfikowano na podstawie materiałów NASA Science, Canon Europe oraz Nikon.