Jak fotografować zaćmienie Słońca? Sprzęt, bezpieczeństwo i ustawienia aparatu

Kiedy zaćmienie Słońca będzie widoczne w Polsce?

12 sierpnia 2026 roku w Polsce będzie widoczne częściowe zaćmienie Słońca. W Warszawie zjawisko rozpocznie się około 19:14. Największą widoczną fazę osiągnie około 20:02, tuż przed zachodem Słońca. Dokładne godziny zależą od lokalizacji, dlatego przed wyjazdem sprawdź dane dla swojej miejscowości.

Słońce będzie znajdowało się bardzo nisko nad horyzontem. Wybierz miejsce z odsłoniętym widokiem w kierunku zachodnim lub zachodnio-północno-zachodnim. Drzewa, budynki albo linia lasu mogą zasłonić najciekawszą część zjawiska. Lokalizację najlepiej odwiedzić dzień wcześniej o podobnej godzinie.

Bezpieczeństwo podczas fotografowania zaćmienia

Przed skierowaniem aparatu na Słońce zamocuj z przodu obiektywu specjalistyczny filtr słoneczny do fotografii. Powinien zakrywać całą przednią soczewkę, być nieuszkodzony i zabezpieczony przed zsunięciem.

Zwykły filtr ND, filtr CPL, okulary przeciwsłoneczne ani okulary do obserwacji zaćmienia nie zastępują fotograficznego filtra słonecznego. Skupione promieniowanie może uszkodzić aparat lub wzrok. Po założeniu filtra kadruj za pomocą ekranu albo wizjera elektronicznego. Nie patrz na Słońce przez wizjer optyczny.

W Polsce zaćmienie będzie tylko częściowe. Filtr słoneczny musi pozostać na obiektywie przez cały czas fotografowania. Do obserwacji wzrokowej używaj osobnych okularów zgodnych z normą ISO 12312-2 i pochodzących z zaufanego źródła.

Jaki obiektyw wybrać do zdjęć zaćmienia?

Wybór ogniskowej zależy od planowanego kadru. Teleobiektyw 200-600 mm pozwoli wyraźnie pokazać tarczę Słońca i kolejne etapy zaćmienia. Im dłuższa ogniskowa, tym bardziej widoczne są drgania i trudniej utrzymać Słońce w kadrze.

Obiektyw szerokokątny lub standardowy pozwoli połączyć zaćmienie z krajobrazem, zabudową albo sylwetką człowieka. Kompromisem będzie zoom 70-200 mm, który pokaże zarówno tarczę, jak i część otoczenia.

Dlaczego warto użyć statywu?

Stabilny statyw fotograficzny ułatwia kadrowanie, ogranicza drgania i pozwala fotografować kolejne fazy zjawiska. Jego udźwig powinien być większy niż łączna masa aparatu, obiektywu, filtra i akcesoriów.

Do średniego zestawu można wykorzystać statyw fotograficzny MITOYA MTY222. Ma udźwig do 5 kg, głowicę kulową, szybkozłączkę Arca Swiss i hak na obciążenie. Przy cięższym aparacie oraz dużym teleobiektywie lepszym wyborem będzie MITOYA MTY620 o udźwigu do 8 kg i głowicy 3D.

Nogi statywu rozstaw szeroko, a kolumnę centralną pozostaw możliwie nisko. Jeżeli używasz obciążenia, upewnij się, że nie kołysze się ono na wietrze. Migawkę wyzwalaj pilotem, aplikacją aparatu albo samowyzwalaczem ustawionym na 2 sekundy.

Ustawienia aparatu do fotografowania zaćmienia

Nie ma jednego zestawu parametrów odpowiedniego dla każdego aparatu i filtra. Jako ustawienia aparatu do fotografowania zaćmienia Słońca możesz przyjąć następujący punkt wyjścia:

• tryb manualny M,
• format RAW,
• ISO 200,
• przysłona f/8,
• czas 1/1000 s,
• ręczne ustawianie ostrości,
• stały balans bieli,
• samowyzwalacz 2 s lub zdalne wyzwalanie.

Po wykonaniu zdjęcia sprawdź histogram i ostrzeżenia o prześwietleniach. Jeśli tarcza Słońca jest biała i pozbawiona szczegółów, skróć czas naświetlania lub zmniejsz ISO. Jeżeli jest zbyt ciemna, stopniowo wydłużaj czas. Ekspozycja zależy przede wszystkim od gęstości zastosowanego filtra, dlatego przydatny będzie bracketing ekspozycji.

Ostrość ustaw po zamocowaniu filtra. Powiększ obraz na ekranie, znajdź krawędź tarczy Słońca i wyreguluj pierścień ostrości. Następnie pozostaw obiektyw w trybie MF, aby aparat nie próbował ustawiać ostrości przed każdym zdjęciem.

Jak fotografować zaćmienie Słońca telefonem?

Zaćmienie Słońca fotografowane smartfonem najlepiej pokazać wraz z krajobrazem. Unikaj dużego zoomu cyfrowego, ponieważ obniża jakość obrazu. Telefon również wymaga właściwego filtra słonecznego. Powinien on zasłaniać wszystkie aparaty modułu skierowane na Słońce.

Umieść smartfon w uchwycie na statywie MITOYA 202F. Zablokuj ostrość i ekspozycję, a potem zmniejsz jasność tak, aby tarcza nie była przepalona. W trybie manualnym wybierz niskie ISO i krótki czas.

Checklista przed fotografowaniem zaćmienia

• sprawdź godziny zjawiska dla swojej miejscowości,
• wybierz miejsce z odsłoniętym zachodnim horyzontem,
• sprawdź prognozę pogody,
• skontroluj stan i mocowanie filtra słonecznego,
• przetestuj ustawienia aparatu jeszcze przed wydarzeniem,
• naładuj akumulatory i przygotuj pustą kartę pamięci,
• zabierz statyw, właściwą szybkozłączkę i zdalny wyzwalacz,
• przyjedź na miejsce co najmniej 30 minut wcześniej.

Jak przygotować się do zdjęć zaćmienia Słońca?

Zadbaj o filtr słoneczny montowany przed obiektywem, wybierz kadr i ustaw aparat na stabilnym statywie. Zacznij od trybu M, formatu RAW, ISO 200, f/8 i czasu 1/1000 s. Później dopasuj ekspozycję do filtra i warunków. 12 sierpnia 2026 roku równie ważny będzie całkowicie odsłonięty zachodni horyzont.

Zaćmienie przypomina, jak dużą rolę w fotografii i filmie odgrywa światło. W MITOYA na co dzień pracujemy także z własnymi „Słońcami” - lampami MITOYA SUN35, SUN70 Bi-Color i RGB oraz SUN110. Pozwalają one tworzyć światło po zachodzie Słońca, w pochmurny dzień oraz podczas nagrań w studio. Naturalne zjawisko można obserwować tylko przez chwilę, ale nad światłem na własnym planie da się zapanować każdego dnia.